Czytelnia

Katechezy

Wielka Sobota

ks. Sławomir Sosnowski


I. WPROWADZENIE W SPECYFIKĘ DNIA

Wielka sobota to szabat. Szabat jest odpoczynkiem po dokonanym dziele. Chrystus wiernym Staremu Testamentowi mógł zmartwychwstać zaraz po śmierci. Nie uczynił tego z szacunku dla szabatu. W szabat odpoczywa. Niedziela nie jest jego odpowiednikiem, jest osobnym dniem, dniem Pańskim, dniem Zmartwychwstania. Szabat to odpoczynek po dziele stworzenia, Chrystus odpoczywał po dziele zbawienia.

W Kościele w Wielką Sobotą nic nie powinno się dziać, aż do zapadnięcia zmroku. Kościół w tym dniu przebywa u grobu Pana. Nie ma akcji, istnieje tylko modlitwa, kontemplacja i cisza, razem ze swoim Panem.

II. LITURGIA WIELKIEJ NOCY

Od tej nocy biorą nazwę całe święta Triduum Paschalnego. Szczytem Świętego Triduum Paschalnego jest właśnie czuwanie nocne. W Mszale napisane jest czerwonym drukiem, że nie wolno sprawować liturgii Paschalnej przed zachodem słońca. W tym czasie chrześcijanie nie śpią, lecz czuwają. Nie świeci nam słońce ziemskie, ale Jezus Chrystus, który jest światłem, jak pisze Jan w Apokalipsie: "nie potrzeba nam światła, bo lampą będzie Baranek." Schodzimy się po to, by doświadczyć wielkich tajemnic, dostępnych dla nas przez pewne znaki.

Pierwszym znakiem liturgii Wigilii Paschalnej jest ciemność. Ciemność jest symbolem śmierci. Ciemność musi być tłem dla liturgii Paschalnej. Gdybyśmy w dzień rozpalili ognisko, Światło z niego bijące byłoby mało czytelne.

Słup ognia rozdziera ciemność. Właśnie eksplozja światła jest drugim znakiem liturgii Wielkiej Nocy. Z taką symboliką spotykamy się w Biblii: Począwszy od płonącego krzewu na pustyni, przez który objawił się Bóg Mojżeszowi, słup ognia, który prowadził Izraelitów, przez to światło, które rozpromieniało modlącego się Mojżesza, aż do światła, w Wielką Noc.

1. Obrzędy światła.

  • Poświęcenie ognia.
  • Przygotowanie Paschału. Od tego słupa ognia zapalamy Paschał. Światłość oznacza Boga Ojca, który wskrzesza swojego Syna - dlatego symbolem Chrystusa Zmartwychwstałego jest Paschał. Sam Paschał - wosk, który jest owocem dziewiczej pracy pszczoły, oznacza ludzką naturę Jezusa wziętą z dziewicy Maryi. Knot wskazuje na duszę, a światło na Boskość Jezusa
  • Procesja z Paschałem do Kościoła. Zapalony Paschał jest niesiony na przedzie procesji, prowadzącej nas do kościoła. Chrystus gromadzi nas w kościele. Idąc za nim mamy światło i dlatego przy drugi wezwaniu: "Światło Chrystusa" zapalamy nasze świece. Otrzymujemy życie, które jest w Chrystusie, życie Boże. W tę noc, jeśli nie idziemy za Jezusem, pozostajemy w ciemnościach.
    Potem Diakon bądź Kapłan śpiewa Exultet – czyli Orędzie Paschalne. Zawarta jest w nim cała teologia Wielkiej nocy.
2. Rozpoczyna się Liturgia Słowa.
  • Czytania ze Starego Testamentu (7), przeplatane psalmami responsoryjnymi i modlitwą.
  • Po ostatnim czytaniu ze Starego Testamentu śpiewamy "Chwała na wysokości Bogu", na znak przejścia do Nowego Testamentu.
  • Następuje czytanie św. Pawła do Rzymian.
  • Ogłoszenie - CHRYSTUS ZMARTWYCHWSTAŁ!!! I uroczysty śpiew Alleluja !!!
  • Ewangelia.
  • Kazanie.
3. Liturgia Chrzcielna.
  • Poświęcenie wody chrzcielnej z zanurzeniem Paschału. Woda staje się symbolem życia i śmierci. Umiera stary człowiek a rodzi się nowy.
  • Chrzest. Przyobleczenie w białe szaty. (Biała szata oznacza przyobleczenie się w Boga). Gdy nastąpiło przemienienie Jezusa na górze Tabor, Jego odzienie stało się lśniąco białe. Była to TEOFANIA - objawienie bóstwa Jezusa.
  • Litania do Wszystkich Świętych - jest to sprawdzian obecności, tych którzy nas wyprzedzili.
  • Odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych oraz pokropienie wiernych wodą święconą.
  • Modlitwa Powszechna.
  • Przekazanie znaku pokoju - Chrystus Zmartwychwstał.
4. Liturgia Eucharystyczna.
  • Następnym znakiem Liturgii Wielkiej Nocy jest śpiew i muzyka. Św. Augustyn tak mówi: "Śpiew sam w sobie, niezależnie od treści słów, wyraża wewnętrzną postawę człowieka, i jego serce. Jest odpowiednikiem radości, miłości, dziękczynienia. Kto kocha ten śpiewa." Śpiew jest więc naturalną wypowiedzią człowieka szczęśliwego:
    - Izraelici pokonujący morze Czerwone;
    - śpiew Dawida po sprowadzeniu Arki Przymierza do Jerozolimy;
    - Lewici podczas uroczystego poświęcenia świątyni.
  • Jeszcze jednym znakiem bardzo wymownym, jest pięknie przystrojony kościół kwiatami.
  • Kolejnym znakiem tej Nocy jest czuwanie, które jest zapowiedzią ósmego dnia - dnia Paruzi.

Gdy Noc Zmartwychwstania mija, zaczyna się Wielka Niedziela. Po niej następuje Osiem dni Świątecznych – tak zwana OKTAWA.

Od niedzieli aż do Zesłania Ducha Świętego mamy 50 dni wielkanocnych. Święto to dopełnia Paschę, bo Chrystus po to umarł i zmartwychwstał, aby zesłać nam swojego Ducha.

Tej nocy Pan nam się objawia. On nam rozkazuje ogłosić to wydarzenie Wielkiej Nocy całemu światu. Naszym obowiązkiem jest świadczyć, że nasz Pan Żyje. Mamy to obwieszczać najpierw w procesji rezurekcyjnej na zewnątrz świątyni a potem w drodze, w naszych domach rodzinnych, środowiskach, na placach i ulicach.